))) Item number 12617, dated 95/05/26 19:58:13 -- ALL
Date:         Fri, 26 May 1995 19:58:13 +0000
Reply-To:     Seán  Mac Suibhne (SMACSUIBHNE@DIT.IE)
Sender:       Gaelic Language Bulletin Board (GAELIC-L@IRLEARN.UCD.IE)
From:         Seán  Mac Suibhne (SMACSUIBHNE@DIT.IE)
Subject:      ALT: CUMARSÁID:  Líon  na  nGaelscoileanna ag méadú   in aighaidh
              ..

Below this "Thank You" header is a new message


*********************************************************************
*                                                                   *
*                   -------------------                             *
*                   | Cumarsáid  1995 |                             *
*                   -------------------                             *
*                                                                   *
* Má  tá  tú  ag baint taitneamh as na h-ailt ó  Cumarsáid,  molaim *
* duit carta poist a sheoladh mar chomhartha buíochais  chuig:      *
*                                                                   *
*    Íte  Ní  Chionnaith            Thug Íta  agus Niall Ó  Muirí   *
*    Léachtóir   Iriseoireachta,    cabhair dom na h-ailt seo a     *
*    DIT, Sráid  Ainséir,           fháil  ar diosca!               *
*    Baile Atha Cliatha 8,                                          *
*    Eire.                                                          *
*                                                                   *
*              Seán  Mac Suibhne SMacSuibhne@dit.ie                 *
*********************************************************************



     Líon  na nGaelscoileanna ag méadú   in aghaidh na bliana

                      Le Seán  Ó  Meachair



 ``Tá  breis is fiche míle  dalta ag
freastal  ar na  Gaelscoileanna    sa lá   atá  inniu ann,''
arsa   Jacqueline   Ní   Fhearghusa,    stiúrthóir       na
heagraíochta   ``Gaelscoileanna''.  Tá  méadú   mór  i líon
na nGaelscoileanna.

 Tá  nócha  haon bunscoil lán-Ghaeilge  lasmuigh den
Ghaeltacht anois agus   fiche cúig  iarbhunscoil.


 Tá  bunscoil is fiche agus seacht n-iarbhunscoil i
gCathair agus  i gContae  Atha  Cliath. Ar an iomlán  téann
3% de na daltaí    go scoileanna  lán-Ghaeilge   ach táthar
ag súil   le méadú   mór  ar an líon  sin. I dTuarascáil
ITE  (1993)    chuir 30%  de  thuismitheoirí      in iúl  go
gcuirfidís  a bpáistí      chuig   Gaelscoil   dá  mbeadh  a
leithéid  sa cheantar.

 Caitheann baill na heagraíochta  a ndíograis  ag iarraidh
an  Ghaeilge   a fhorbairt   i gcúrsaí    oideachais.  Is é
cuspóir   na nGaelscoileanna ná   forbairt iomlán  cumais an
dalta trí  mheán   na Gaeilge.   Déanann     Gaelscoileanna
teagmháil  idir    an  Roinn Oideachais  agus  na scoileanna
lán-Ghaeilge,   chomh maith.


 ``Tagann na daltaí  as gach cúlra  sóisialta  - bíonn  na
cúlraí     measctha   ina chéile,''  arsa Jacqueline,  agus
scriosann  sí   an miotas go dtagannn   formhór  na ndaltaí
ó  chúlra   meánaicmeach.  ``Tá  Gaelscoileanna  i  mBaile
Munna,   mar  shampla,     agus  níl  aon  Ghaelscoileanna
príomháideacha     sa  tír.''     Tá  dhá  scoil chónaithe
ann, áfach,  -  Scoil  na  nOg i gCorcaigh  agus   Scoil  na
Leanaí  sa Rinn, i gContae Phort Láirge.

 Dar le Jacqueline tá  caighdeán  múinteoireachta
sármhaith  sna scoileann a. Ach,   an bhfuil  an leibhéal
Béarla   sásúil?   ``Ar an iomlán  tá    an   caighdeán
Béarla  níos   fearr ná  mar a bhíonn  ag na  daltaí  eile.
Faigheann   siad torthaí    níos  fearr  ná   na daltaí  sna
scoileanna   eile.''     Is gá  go  mbeadh an  pictiúr   ina
iomláine      againn.    Ar  thaobh amháin    tá   líon   na
nGaelscoileanna ag méadú    bliain i ndiaidh bliana,  ach ar
an  taobh eile is  iomaí  fadhb    atá  ann.  ``Tá  an-easpa
múinteoirí      sna meánscoilean  na,'' arsa Jacqueline agus
is í  seo an phríomhfhadhb.


 Ach is fíor  a rá  go bhfuil a lán  fadhbanna eile,
seachas   an   ganntanas     múinteoirí.     ``Ceann   de na
deacrachtaí  is mó  ná  nach bhfaigheann  na Gaelscoi leanna
deontas mór   go leor ón  rialtas.''   Ceist phráinneach  is
ea an ganntanas  téacsleabhar  Gaeilge. Tá  sé    an-deacair
téacsleabhair   Ghaeilge a  fháil  in   ábhair  cosúil    le
bitheolaíocht   nó  tíreolaíocht.


 Ní  mór  na pointí  seo a leanas a chur san áireamh  sula
mbunaítear       Gaelscoil    dar  leis   an mbileog  eolais
oifigiúil    ``Gaelscoileanna'':   -  líon  na bpáistí    sa
cheantar    - an tsuim   sa ghaelscolaíocht   - foirgneamh
oiriúnach  a bheith ar fáil.


 Is iomaí  cúis  a bhíonn  ag tuismitheoirí  páistí   a
chur go scoil  lán-  Ghaeilge. Is mian le tuismitheoirí  go
mbeadh a bpáistí   dátheangach.

 Teastaíonn  ó  na tuismitheoirí  go mbeadh an Ghaeilge mar
theanga cumarsáide      ag  a bpáistí      agus is mian  leo
cabhrú  le hathbheochan   na Gaeilge. Bíonn    siad ag lorg
caighdeán  ard oideachais  dá    bpáistí    chomh maith, ar
ndóigh.


 Tá  croílár   aon chultúir  sa teanga náisiúnta.   Tá  na
Gaelscoileanna   ag cinntiú   go mbeidh bá  agus tuiscint ag
a gcuid daltaí  dá  dteanga   agus  dá  gcultúr  féin.
===========================================================