) Print 012532
))) Item number 12532, dated 95/05/19 15:45:24 -- ALL
Date:         Fri, 19 May 1995 15:45:24 +0000
Reply-To:     Seán  Mac Suibhne (SMACSUIBHNE@DIT.IE)
Sender:       Gaelic Language Bulletin Board (GAELIC-L@IRLEARN.UCD.IE)
From:         Seán  Mac Suibhne (SMACSUIBHNE@DIT.IE)
Subject:      Alt: Socialist Voice :BOGANN SÉ  -- IN AINNEOIN AN PHAPA!

Seo alt ón  "Socialist Voice".
Tá  súil  agam nach dtógfaidh  einne orm, an méid  atá  le rá  ag údar! 
---------------------------------------------------------------------

Tá  foclór  agus gear cur síos  i mBéarla  ag deireadh an alt.

Seán  Mac Suibhne
----------------------------------------------------------------

"BOGANN SÉ"   -- IN AINNEOIN AN PHAPA!

Goilleann sé  go mór  ar an-chuid Caitliceach dílse  an chaoi a
bhfuil an Vatacáin  ag glacadh gothaí  seicte bunúsaíche   chuici
féin  le linn na Pápachta  reatha.  Cuireann Imlitir an Phápa  Eoin
Pól  11 a foilsíodh  an mhí  seo caite, Evangelicum Vitae,
lagmhisneach ar an-chuid sagart ach go háirithe.   Léiríonn   sé 
dearcadh duairc dorcha apacailipteach a réiteodh  níos  fearr le
seict piúratánach   réamhchinníoch   ná  leis an eaglais a ghlac
treoir ó  Chomhairle 11 na Vatacáine. 

Daingníonn  an Imlitir an teagasc tubaisteach faoin ghinchosc,
teagasc a chuireann náire  ar thromlach na bhfíréan   agus líon  nach
beag easpag.  Teagasc é  a bhfuil a fhréamahacha  ar fáil  i
ndiagacht Thomáis  Acuín  (1225-59).  Is íorónta   an rud é  go
gcloítear  le teagasc Acuín  chomh dlúth  sin i gcúrsaí   gnéis  ach
go bhfuil an cáineadh  a rinne sé  ar úsaireacht  ligthe i ndearmad.

Ba pheaca marfach é  i súile  Acuín  ús  a ghearradh:  ní  raibh ach
úsáid   dhlisteanach amháin  le hairgead, dar leis, agus b'in é 
bheith ina mheán  malartaithe.  Ar feadh na gcéadta  bliain tar éis 
bhás  Acuín  chuirtí  úsairí   faoi choinnealbhá.   Bhé  siad siúd  taobh
amuigh de phobal morálta  na Críostaíochta.    B'in an chúis  ar
tháinig  Giúdaigh  chun tosaí  i dtrádáil   an airgid.

Ar feadh na gcianta throid an Eaglais in éadan  chaipitealachais
- ar chúiseanna  frithbheartacha ní  mór  a rá.   Ansin tar éis 
Réabhlóid   na Fraince tháinig  an Róimh  ar fhoirmle a shásaigh  na
caipitealaithe:  bhí  sé  mímhorálta   i gcónaí   ús  a ghearradh mar
chúiteamh  ar na deiseanna caiteachais a bhí  caillte aige fad agus
a bhí  an t-airgead ag an iasachtaí.   Níorbh  aon díobháil   é  má 
b'ionann an cúiteamh  sin agus an ráta  úis  ar an margadh airgid.

Go deimhin, cén  dochar má  thug na baincéirí   'ús'ar  an gcúiteamh. 

Ar feadh an chuid is mó  de stair na heaglaise níor  rith sé  le
diagairí  go raibh aon rud cearr leis an daoirse airnéise.   Go
deimhin, ba mhinic daoir a bheith ag easpaig nó  ag an Eaglais
féin.   Lean an Róimh  de bheith ag cosaint na daoirse i bhfad tar
éis  a port a bheith seinnte mar mhodh saothair inmharthana sa
gheilleagar.  Chomh déanach  le 1866 bhí  Pius IX ag damnú  mar
dhearcadh peacúil  an smaoineamh go raibh an daoirse mímhorálta.  
B'in tar éis  Chogadh Cathartha Mheiriceá. 

I gcás  an teagaisc áirithe  sin dealraíonn  sé  nár  lig an náire  don
Vatacáin  foirmle a cheapadh leis an dogma a réiteach  leis an
saol.  Níl  ann ach gur ligeadh i ndearmad é. 

Ní  móide  ar bith é  go ndéanfar  dearmad chomh héasca  céanna  ar
dhamnú  an ghinchoisc.  Is éard  is dócha  go bhfógróidh   Pápa  i
gcionn 20 bliain nó  mar sin nach raibh riamh sa teagasc ach
moladh chun foirfeachta.

Tá  an chuid is mó  den diagacht mhorálta  in Evangelicum Vitae as
alt leis an réadúlacht   agus an eolaíocht.   Déanfaidh  sé  an-dochar
trí  chur le haineolas na mbuíonta  bunúsaíocha   frith-
ghinchealaithe.  Tá  teagasc na Vatacáine  ar ghinchealú  bunaithe
ar an míthuiscint  gur tarlú  aonair í  giniúint  féatais  ó  is
próiseas  í  a chuimsíonn  coimpeart, toirchiú,  ionphlandú  agus
ionchódú   ginéiteach. 

Ní  dhéanfaidh  an Imlitir Phápúil   seo puinn difríochta  do
thromlach na sagart, na mban rialta agus na mbráithre  atá  ag
iarraidh tart na córa  a shásamh  i bhfíonghort  an Tiarna.  Ní 
bheidh aon éirí   amach follasach in éadan  na Róimhe  ach déanfaidh 
na milliúin  Caitliceach faoi mar a rinne Gallileo tráth  a
mb'éigean  dó  géilleadh  don Ionchoisne Naofa agus a thacaíocht 
d"earráidí"   Copernicus a tharraingt siar.  Agus é  ag imeacht leis
tar éis  dó  umhlú  do na prealáidí   chualthas é  ag rá  i gcogar 'E
pur si muove' -  'Ach bogann sé,  mar sin féin...'  Buíochas  le Dia
go mbogann.

(Sooner or later some of the more unrealistic teachings in the
recent papal encyclical will be withdrawn.  For centuries the
Roman Catholic Church condemned usury and upheld slavery but was
forced to abandon those positions.  Much church dogma concerning
the reproductive function throws a wilfully blind eye on the
relevant scientific facts.)

Réamhchinníoch   - Predestinarian;
Ginchosc - Birth Control;
Úsaireacht  - Usury;
Daoirse Airnéise  - Chattel Slavery;
Ginchealú  - Abortion;
Coimpeart - Conception;
Toirchiú  - Impregnation;
Ionphlandú  - Implantation;
Ionchódú   Ginéiteach  - Genetic Encoding;
Ionchoisne - Inquisition.