) Print 012389
))) Item number 12389, dated 95/05/07 02:17:01 -- ALL
Date:         Sun, 7 May 1995 02:17:01 +0000
Reply-To:     Seán  Mac Suibhne (SMACSUIBHNE@DIT.IE)
Sender:       Gaelic Language Bulletin Board (GAELIC-L@IRLEARN.UCD.IE)
From:         Seán  Mac Suibhne (SMACSUIBHNE@DIT.IE)
Subject:      ALT: Ó  CUMARSAID: An Rialtas ag braith ar airgead ón  gCrannchur

Seo alt ón  chéad  leathanach.  Tá  beagnach gach alt a cuireadh
isteach san iris seo agam agus beidh sé  á  scaoileadh amach anseo!


                -------------------
                | Cumarsáid  1995 |
                -------------------

      An Rialtas ag brath ar airgead ón  gCrannchur

                Le Jan Ní  Chonchatha

Rinne an Crannchur   Náis-iúnta    brabús  de  #96 milliún 
don Rialtas  le dáileadh  ar thionscnaimh  agus scéimeanna 
fiúntacha   anuraidh,  de réir   an tuairisc  bhliantúil   a
d'fhoilsigh an Crannchur  Náisiúnta.   Is méadú    de 7.5%
é  seo ar an méid   a bailíodh   i 1993 agus   tugann sé  an
brabús   iomlán  a gineadh  ó  lainseáladh   an  Crannchur
Náisiúnta   i 1987   go dtí   #521 milliún. 


 Ach an airgead breise é  seo do na tionscnaimh a raibh sé 
i gceist cabhrú  leo  tríd  an gCrannchur  Náisiúnta   nuair
a bunaíodh  é   an chéad     lá   --   cúrsaí    spóirt,  na
hEalaíona,   cúrsaí    cultúrtha  agus an Ghaeilge? Nó    an
é  go bhfuil  an t-airgead seo á  úsáid    chun deontaisí  a

íoc,   a d'íocfaí   as an státchiste  ar aon nós?  An bhfuil
aon bhuntáiste  ann do na dreamanna     a fhaigheann airgead
ón  gCrannchur? An bhféadfadh  a bhfoinsí  a  bheith i mbaol
dá  dteipfeadh ar an gCrannchur amach anseo?





Tá  tábhacht   mhór   leis an  gCrannchur   Náisiúnta    mar
fhoinse airgid   don Státchiste.  Seasann an t-airgead  ón 
gCrannchur   Náisiúnta   d'eilimint    beag  ach riachtanach
sna meastacháin     bhliantúla    a chuireann an Rialtas  le
chéile.  Téann  33% de dhíolacháin    an Chrannchuir   chuig
an Rialtas  i dteannta   leis an    ús  a dhéanann  ciste an
Chrannchuir   Náisiúnta     ( #21    milliún     faoi
láthair)  lena riaradh ar thograí  tairbhiúla. 


 Titeann na tograí  sin faoi cheithre earnáil:  sláinte 
agus  leasa  shóisialaigh;  óige,  spórt,    siamsaíocht 
agus  áiseanna    sóisialta;    ealaíon,       cultúr  agus
oidhreacht náisiúnta;   agus an Ghaeilge. I 1994 caitheadh
#35.6 milliún   r chúrsaí   sláintéleasa    shóisialaigh, 
#30.4  milliún   ar an óigéspórt,       #19 milliún   ar  na
healaíona,  cultúr  agus oidhreacht,  agus  #6.5 milliún  ar
an  nGaeilge.

Tá  an  Roinn  Airgeadais freagrach   as
dáileadh   airgead   an Chrannchuir agus as an gcinneadh cé 
acu  roinn rialtais a fhaighean n maoiniú  ón  gciste. Ansin
bíonn  sé  de dhualgas  ar na ranna éagsúla   an t-airgead a
riaradh  ar eag-raíochtaí   agus scéimeanna    difriúla.  De
ghnáth    is  tríd    na ranna Oideachais,  Sláinte,   Leasa
Shóis-ialaigh,    Timpeallachta, agus  Eal-aíon,  Cultúir 
agus Gaeltachta a thagann formhór  an airgid.


  Tá  an Bord Náisiúnta   Seirbhísí   Leasa Shóisialaigh, 
eagraíocht    reachtúil        aoin   Roinn Sláinte,    á 
n-airgeadú   go hiomlán    ag  an gCrannchur   ó  1987 faoin
earnáil   sláinte.  Roimhe   sin tháinig    a  dheontas  ón 
státchiste   tríd  an Roinn  Sláinte.   Mar thoradh  ar   an
athrú  sin, tá   méadú   éifeachtach   tagtha   ar leibhéal 
na n-acmhainní   a fhaigheann an bord -  tá  dúbailt    faoi
láthair  ar an méid   a bhí  ag teacht  chuig an eagraíocht 
roimh  1987,   ardú  atá     i  bhfad níos  mó  ná  an ráta 
boilscithe.     &    Fuair   na heagraíochtaí       deonacha
sláintéleasa    shóisialaigh   #4.73 milliún  ón  gCrannchur
anuraidh.  Seasann    an figiúr   sin do leath  an  deontais
iomlán   ón  Stát.  I 1986 sular thosaigh an Crannchur bhí 
na seirbhísí    sin ag fáil   #0.75   milliún  ón  Stát.  An
bhliain   dar gcionn  fuair   siad    #0.73    milliún  ón 
gCrannchur - a ndeontas iomlán.         Suas go 1990 bhí  an
t-airgead go léir   ag teacht ón  gCrannchur    ach   as sin
amach tháinig    airgead as   an   lárchiste     freisin.
D'ardaigh  sé  in aghaidh  na bliana go dtí  an leibhéal  go
bhfuil  timpeall an méid   céanna  airgid   neamhChrannchuir
agus airgead Crannchuir ag teacht chuig na  heagraíochtaí  
sin anois.     Ní  féidir    a shéanadh   go gcuireann    an
Crannchur Náisiúnta    go mór  leis na foinsí  airgid  atá 
ar fáil   ag an Rialtas  ach tá  sé  le tabhairt faoi deara
go bhfuil   cuid mhór  d'fháltais  an Chrannchuir á  úsáid  
in   áit  airgead a bhíodh    á  chur   ar fáil  go díreach 
ón  státchiste  roimhe sin.


 Tagann airgead stáit  Chonradh na Gaeilge agus
eagraíochtaí    agus forais  Ghaeilge eile  ón   gCrannchur.
Sular bunaíodh  an Crannchur fuair   an Conradh     agus na
heagraíochtaí    eile a ndeontas go díreach  ón  lárchiste 
trí   Roinn na   Gaeltachta. Ciste na Gaeilge a glaodh ar an
soláthar  sin.
Ó  1989 i leith,  deineadh    airgeadú   iomlán  ar Chiste na
Gaeilge  tríd  an   gCrannchur Náisiúnta,   seachas tríd  an
státchiste.        Suas go 1989 bhí   #2 mhilliún  d'airgead
stáit   ag dul isteach   i gCiste  na Gaeilge ó   Roinn   na
Gaeltachta. Ó  1989 ar aghaidh tá  timpeall  an méid  céanna 
 ( # 2.25 milliún  anuraidh) ag teacht ón  gCrannchur. Mar
sin, dar  le Seán  Mac    Mathúna,  Ard-Rúnaí    Chonradh na
Gaeilge,  ``thosaigh   an Stát   ag caitheamh     airgead an
Chrannchuir ar ghnáth   chaiteachas   Gaeilge agus ansin ní 
raibh  mórán    airgid bhreise   le caitheamh ar scéimeanna 
nua.     ``Nuair      a tháinig   an  Crannchur ar an bhfód 
tuigeadh   go mbeadh cuid  mhór   airgid  bhreise á  chur ar
fáil,''  ar seisean, ``agus  bhí   ag an tús.  Cuireadh  #4
mhilliún  ar  fáil  i 1988. Ó  1989 is beag  airgid bhreise a
cuireadh ar fáil,  áfach.'' 

Tá  a lán   eagraíochtaí      agus boird  ag  brath  ar   na
deontais a fhaigheann siad   ón  gCrannchur anois  ach cad a
tharlódh  dá   dtitfeadh  an brabús  a dhéanann  sé?  Tá  an
Crannchur  Sasanach ag  bagairt  ar dhíolacháin     anseo le
duaiseanna  atá  níos  airde. Má  éiríonn   leis custaiméir 
í  a mhealladh ón  gcluiche Éireannach   ní  bheidh an méid 
céanna  airgid    le  scaipeadh ag an Rialtas.      De réir 
an Roinn Airgeadais  tá  an Crannchur Náisiúnta   tar éis  a
lán  airgid  a  chur ar fáil  in áit  agus i  dteannta    an
lárchiste.      Dúirt   urlabhraí   ón  Roinn  gur   ghin an
Crannchur    foinsí  breise do Státchiste   atá  faoi  bhrú 
rómhór   cheana féin. 
===========================================================